NGHỊ ĐỊNH 283/2026/NĐ-CP VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH LAO ĐỘNG, BẢO HIỂM
Ngày 15/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (“BHXH”) và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Một số điểm đáng chú ý:
1. Bổ sung chế tài đối với việc đăng ký và quản lý thông tin lao động
- Người sử dụng lao động không đăng ký hoặc không điều chỉnh thông tin đăng ký lao động khi thực hiện thủ tục tham gia BHXH có thể bị phạt từ 5–20 triệu đồng, tùy số lượng người lao động vi phạm.
- Người lao động cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác để đăng ký lao động có thể bị phạt từ 1–2 triệu đồng.
2. Siết xử phạt về tiền lương và quan hệ lao động
- Nghị định quy định cụ thể hơn về các vi phạm liên quan đến giao kết hợp đồng lao động (“HĐLĐ”), thử việc, tiền lương, thời giờ làm việc và chấm dứt HĐLĐ. Đáng chú ý, vi phạm về tiền lương có thể bị phạt đến 75 triệu đồng đối với tổ chức, tùy hành vi và số lượng người lao động bị ảnh hưởng; đồng thời doanh nghiệp có thể bị buộc trả đủ tiền lương còn thiếu và khoản lãi liên quan.
- Đối với thử việc, doanh nghiệp có thể bị xử phạt nếu thử việc đối với HĐLĐ dưới 01 tháng, thử việc quá thời hạn/quá số lần quy định hoặc trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.
3. Tăng cường xử phạt đối với chậm đóng, trốn đóng BHXH và bảo hiểm thất nghiệp (“BHTN”)_
Mức phạt với hành vi chậm đóng và trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp được quy định theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền vi phạm, thay vì mức phạt cố định:
- Chậm đóng: phạt 12–15% tổng số tiền chậm đóng, tối đa không quá 75 triệu đồng; đồng thời buộc đóng đủ số tiền chậm đóng và khoản tiền 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng.
- Trốn đóng: phạt 18–20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa không quá 75 triệu đồng. Mức phạt cũng được phân theo số lượng người lao động chưa đăng ký.
4. Bổ sung chế tài liên quan đến dữ liệu người lao động
Nghị định bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến việc khai thác, chia sẻ, sử dụng, mua bán hoặc trao đổi trái phép dữ liệu người lao động và thông tin thị trường lao động chưa được công bố. Một số hành vi có thể bị phạt đến 70 triệu đồng, đồng thời các trường hợp có dấu hiệu tội phạm phải được chuyển hồ sơ để xem xét trách nhiệm hình sự.
5. Thay đổi thời hiệu và phương thức xử lý vi phạm
- Thời hiệu xử phạt được quy định là 01 năm đối với vi phạm về lao động, BHXH và 02 năm đối với vi phạm về người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
- Nghị định cũng cho phép thực hiện xử lý vi phạm trên môi trường điện tử khi đáp ứng điều kiện về hạ tầng, kỹ thuật và thông tin.
6. Siết chặt xử phạt liên quan đến giấy phép lao động cho người nước ngoài
- Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam mà không có giấy phép lao động có thể bị phạt tiền 15–25 triệu đồng hoặc bị trục xuất khỏi Việt Nam.
- Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài không phép bị phạt 30–75 triệu đồng, tùy theo số lượng người lao động vi phạm.
7. Một số nguyên tắc xử phạt được làm rõ
- Hộ kinh doanh, hộ gia đình vi phạm bị xử phạt như đối với cá nhân.
- Đối với một số hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH/BHTN hoặc kinh phí công đoàn xảy ra nhiều lần nhưng chưa bị xử lý và chưa hết thời hiệu, các hành vi có thể được xử phạt theo một hành vi và áp dụng tình tiết tăng nặng do vi phạm nhiều lần.

